Od serca po kosmos. W jakich dziedzinach śląscy studenci odnoszą sukcesy?
Śląskie to region nowoczesnych technologii, medycyny i badań prowadzonych na światowym poziomie. Jednym z głównych motorów zmian są tutejsze uczelnie. To właśnie tutaj studenci i wykładowcy współpracują z największymi instytucjami badawczymi, rozwijają innowacyjne rozwiązania i pokazują, że karierę naukową czy inżynierską można budować z sukcesami dostrzeganymi daleko poza granicami regionu.
Nauka bez granic
Jednym z symboli przemian zachodzących w regionie jest coraz ściślejsza współpraca śląskich uczelni. Jeszcze kilka lat temu każda z nich funkcjonowała głównie we własnym środowisku akademickim. Dziś coraz częściej realizują wspólne projekty badawcze, tworzą interdyscyplinarne zespoły czy uruchamiają wspólne kierunki studiów.
Impulsem do zacieśnienia tej współpracy było przyznanie Katowicom tytułu Europejskiego Miasta Nauki w 2024 roku. W jego ramach powstał Program Naukowy dla Śląska, który połączył naukowców z różnych uczelni wokół wspólnych wyzwań, takich jak: zdrowie, nowe technologie, transformacja energetyczna czy zmiany klimatu.
Jednym z efektów tej współpracy jest program „Śląski Most”. Dzięki niemu studenci mogą łączyć zajęcia prowadzone na różnych uczelniach i kierunkach, łatwiej realizować indywidualny tok studiów oraz korzystać z laboratoriów i wiedzy ekspertów niezależnie od miejsca studiowania. To rozwiązanie ułatwia również prowadzenie badań i projektów.
Od Marsa do CERN-u
Śląskie uczelnie coraz śmielej zaznaczają swoją obecność w projektach, które jeszcze niedawno kojarzyły się wyłącznie z największymi światowymi ośrodkami badawczymi.
Na Politechnice Śląskiej studenci pracują nad nowoczesnymi silnikami rakietowymi oraz systemami napędowymi dla sektora lotniczego. W ramach koła naukowego Silesian Phoenix projektują także łaziki marsjańskie. Dotychczas zespół stworzył trzy takie konstrukcje, które z powodzeniem rywalizowały w prestiżowych międzynarodowych zawodach.
O tym, że Śląskie nie tylko korzysta z nowych technologii, ale również aktywnie uczestniczy w ich tworzeniu, świadczy również współpraca fizyków z Uniwersytetu Śląskiego z CERN-em. Od ponad 30 lat badacze biorą udział w eksperymentach prowadzonych przy Wielkim Zderzaczu Hadronów, a obecnie uczestniczą również w tworzeniu jego następcy, który zostanie uruchomiony w 2028 roku.
Energia jutra
Transformacja energetyczna i ograniczanie skutków zmian klimatu należą do największych wyzwań współczesnego świata. Dlatego społeczność akademicka śląskich uczelni pracuje nad rozwiązaniami, które mogą pomóc im sprostać.
Na Politechnice Śląskiej prowadzone są między innymi badania nad przekształcaniem wychwyconego z powietrza CO₂ w nowe substancje i materiały. Ich celem jest nie tylko oczyszczanie powietrza ze szkodliwych zanieczyszczeń i spowolnienie zmian klimatycznych, lecz także opracowanie innowacyjnych produktów, które mogłyby znaleźć zastosowanie w sektorze chemicznym, paliwowym i budowlanym.
Czyste powietrze pozostaje jednym z priorytetów regionu. Dlatego naukowcy Politechniki Śląskiej angażują się także w rozwój energetyki jądrowej. Projekt 4NEW przygotowuje specjalistów i rozwiązania potrzebne do budowy i eksploatacji nowoczesnych reaktorów jądrowych w Polsce.
Nowych rozwiązań dla energetyki poszukują również studenci Wydziału Chemii Uniwersytetu Śląskiego. Badają oni związki, które w przyszłości mogą znaleźć zastosowanie w produkcji ogniw fotowoltaicznych. Efektem tych prac są pierwsze prototypy nowych paneli wytwarzających prąd.
Transformacja energetyczna wymaga nie tylko nowych technologii, lecz także współpracy administracji publicznej, biznesu i sektora bankowego. Dlatego studenci Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach, uczestniczący w międzynarodowym projekcie BLOSSOM, współtworzą innowacyjne modele finansowania dla działań adaptacyjnych. Powstają również międzynarodowe inteligentne laboratoria „Living Labs”, umożliwiające testowanie ekologicznych rozwiązań w rzeczywistych warunkach.
Nauka dla zdrowia
Śląskie od dziesięcioleci jest jednym z najważniejszych ośrodków medycznych w Polsce. To tutaj pierwsze transplantacje serca wykonywali prof. Zbigniew Religa i prof. Marian Zembala. Dziś tradycję tę kontynuują kolejne pokolenia naukowców. Na Śląskim Uniwersytecie Medycznym rozwijają nową nieinwazyjną metodę leczenia arytmii, wykorzystującą precyzyjnie ukierunkowane promieniowanie o wysokiej dawce do wytworzenia blizny w odpowiednim obszarze serca. Metoda może pomóc pacjentom, u których dotychczasowe sposoby leczenia nie przynoszą efektów. Prowadzą również badania nad biomateriałem w postaci hydrożelu elastynopodobnego, który ma zapobiegać powstawaniu tkanki bliznowatej po zawale.
Region, który daje szansę
Jeszcze niedawno wielu młodych ludzi wyjeżdżało z regionuw poszukiwaniu możliwości rozwoju. Dziś coraz częściej okazuje się, że światowe projekty można realizować właśnie tu i to w różnorodnych dziedzinach. Badania prowadzone dla CERN, technologie kosmiczne, innowacje medyczne czy energetyka przyszłości pokazują, że region staje się miejscem, w którym można zdobywać doświadczenie na najwyższym poziomie.
To właśnie tutejsze uczelnie tworzą rozwiązania dla gospodarki opartej na wiedzy. Są jednym z najważniejszych elementów przemiany i rozwoju regionu. Łącząc potencjał różnych dyscyplin, przyciągają międzynarodowych partnerów i tworzą rozwiązania mające znaczenie daleko poza granicami Polski. Dzięki temu Śląskie staje się regionem technologii i ambitnych ludzi, którzy chcą budować przyszłość właśnie tu.
